Çıraklık ve stajyerlik süreleri emekliliğe sayılmıyor!

 

\r\n\r\nSosyal Güvenlik Hukuku Yazarı Ramazan Elma, Aday Çıraklık, Çıraklık, İşletmelerde Mesleki Eğitim Görülen Sürelerin, Stajyerlik Sürelerinin ve üniversitelerde Kısmi Zamanlı Çalıştırılan Sürelerin borçlanılmasına şuan ki geçerli mevzuat hükümleri doğrultusunda imkân bulunmadığını ifade etti.

\r\n\r\nSon günlerde özellikle sosyal medyada çıraklık, stajyerlik sürelerinin emekliliğe sayılmaya başlandığı yönünde yapılan haberlerin gerçeği yansıtmadığına vurgu yapan Elma, “E-Devlet’ten hizmet dökümünüzü sorguladığınızda, hizmet dökümünüzde stajyerlik sürenizin veya çıraklık sürenizin görünmesi bu sürelerin emekliliğe esas sayıldığı anlamına gelmez. Çünkü hizmet dökümünde hem emeklilik primi yatan süreler hem de emeklilik primi yatırılmayan süreler birlikte görüntülenmektedir” dedi. Stajyerlik süresinin emekliliğe esas sayılmaya başlandığı yönünde son günlerde özellikle sosyal medyada yalan haberler yapılmaya başlandıktan sonra Sosyal Güvenlik Kurumu’nun, herhangi bir yanlışlığa meydan vermeme adına, kendi kurum personelinin kullandığı, Tescil ve Hizmet Döküm Programına “İşe giriş tarihi çıraklık ise sigortalılık başlangıç tarihi olarak alınmaz” şeklinde bir uyarı koyduğunu kaydeden Sosyal Güvenlik Hukuku Yazarı Elma, “Bilindiği üzere stajyer öğrencilerden veya çıraklardan hangi primlerin tahsil edileceği konusu 5510 sayılı Kanunun 5.maddesiyle düzenlenmiştir. Bu maddeye göre Aday Çırak, Çırak ve İşletmelerde Mesleki Eğitim Gören Öğrenciler 4/A sigortalısı sayılır. Bunlar hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası hükümleri uygulanır. Bunlardan bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar hakkında ayrıca genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır. Bunların PEK’leri asgari ücretin yüzde 50’sidir. Prim oranı ise yüzde 6’dır. Bu prim oranının yüzde 1’i kısa vadeli sigorta kolları, yüzde 5’i ise GSS primidir. Bunlardan emekliliğe esas malullük, yaşlılık, ölüm sigortası primi tahsil edilmediğinden dolayı bu sürelerin emekliliğe sayılmasına şuan ki geçerli mevzuat hükümleri doğrultusunda imkân bulunmamaktadır” ifadelerini kullandı. Yazısında Staja Tabi Tutulan Öğrenciler ile Kısmi Zamanlı Çalıştırılan Öğrencilerin de yine 4/A sigortalısı sayıldığına değinen Elma, şu açıklamalarda bulundu: “Bunlardan aylık PEK tutarı asgari ücretten fazla olmayanlar hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır. Bunlardan bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar hakkında ayrıca genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır. PEK’lerinin hesaplanmasında günlük kazanç alt sınırı dikkate alınır. Prim oranı ise yüzde 6’dır. Bu prim oranının yüzde 1’i kısa vadeli sigorta kolları, yüzde 5’i ise GSS primidir. Bunlardan da emekliliğe esas malullük, yaşlılık, ölüm sigortası primi tahsil edilmediğinden dolayı bu sürelerin emekliliğe sayılmasına şuan ki geçerli mevzuat hükümleri doğrultusunda imkân bulunmamaktadır.”

\r\n\r\nSİGORTALILIK 18 YAŞINDA BAŞLAR!

\r\n\r\nYazısında, 18 yaş altı çalışmalarda emeklilik hesabının nasıl yapılacağını anlatan Sosyal Güvenlik Hukuku Yazarı Ramazan Elma, 5510 sayılı Kanuna göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasından aylık bağlanmasında, 18 yaşından önce emeklilik primine tabi olacak şekilde çalışmaya başlayanların sigortalılık süresinin, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edileceğini belirterek şunları ifade etti: “Bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarına dâhil edilir. Ancak 18 yaşından önce işe başlanılan tarih sigortalılık süresinin başlangıcı olarak sayılmaz. Bu durumda sigortalılık süresinin başlangıcı 18 yaşın doldurulduğu tarihte başlamış kabul edilir. Örneğin; 12 Eylül 1971 doğumlu kadın sigortalı ilk defa 18 yaşını doldurmadan 25 Mart 1989 tarihinde 506 sayılı Kanuna tabi olarak çalışmaya başlamıştır. Sigortalının 506 sayılı Kanunun geçici 81’nci maddesine göre yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarına bakıldığında, 20 yıl, 45 yaş ve 5 bin 300 prim gün sayısı koşullarının arandığı anlaşılmıştır. Sigortalı 18 yaşını doldurmadan sigortalı olarak çalışmaya başladığından, 20 yıllık sigortalılık süresinin tespitinde 18 yaşını doldurduğu 12 Eylül 1989 tarihi sigortalılık süresi başlangıcı alınarak 20 yıllık sigortalılık süresini 12 Eylül 2009 tarihinde dolduracaktır.”

\r\n\r\nKaleme aldığı yazıda ölüm aylığına da değinen Elma, ölüm aylığı bağlanması için gerekli olan 900 prim ödeme gün sayısı yerine geldiği halde 5 yıllık sigortalılık süresi şartı oluşmadığından ölüm aylığının bağlanmayacağı bilgisini aktardı. Elma, yazısında şu ifadelere yer verdi: “5510 Sayılı Kanunun geçici 6’ncı maddesinin birinci fıkrasına göre 506 sayılı Kanuna göre 01 Nisan 1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında, 5510 sayılı Kanunun sigortalılık süresinin 18 yaşın doldurulduğu tarihten başlayacağına ilişkin hükmü uygulanmaz. Diğer bir ifadeyle, 4/A sigortalılarından, sigortalılık süresinin başlangıcı; 01 Nisan 1981 tarihinden önce ise bu tarih, 01 Nisan 1981 tarihinden sonra ise 18 yaşın doldurulduğu tarih, sigortalılık süresinin başlangıcı sayılır. Ancak 18 yaşın öncesinde geçen çalışma süreleri iptal edilmeyip, prim ödeme gün sayısına ilave edilir. Bu durum, 5510 Sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olan 4/A sigortalıları için yalnızca yaşlılık aylığı bağlanmasında geçerli olup, malullük ve ölüm aylıklarında uygulanmaz. Malullük ve ölüm aylıklarında 18 yaş uygulaması ilk defa 5510 sayılı Kanuna göre sigortalı olanlar için geçerlidir.” 18 yaşın altında geçen hizmetlerde sigortalılık süresinin başlangıcı 18 yaşın tamamlandığı tarihte başlamış kabul edilirken; emeklilik için gereken yaşın ve PÖGS’nın tespiti 18 yaşın tamamlandığı tarihe göre değil; 18 yaşın altında ilk defa çalışmaya başlanılan tarihe göre belirlendiğini bildiren Elma, şunları aktardı: “Çünkü 18 yaşın altında geçen hizmetlerde 01.04.1981 tarihinden sonrası için sigortalılık süresinin başlangıcı her ne kadar 18 yaşın doldurulduğu tarih olarak kabul edilse de 18 yaştan önce geçen hizmetler dikkate alındığından, yaşın ve PÖGS’nın tespiti 18 yaştan önceki ilk defa çalışmaya başlanılan tarihe göre yapılmaktadır. 18 yaşın altında geçen hizmetlerde emeklilik şartları, 18 yaşın tamamlandığı ve 18 yaşın altında ilk işe başlanan iki ayrı tarihe göre belirlenmektedir. Yapmış olduğumuz bu açıklama doğrultusunda yukarıdaki örneğe konu şahıs 49 yaş 5.300 gün ve ayrıca 18 yaşını tamamlandığı tarih olan 13.08.1987 tarihinden itibaren 25 yıllık sigortalılık süresi şartını yerine getirdiği takdirde emekli olabilecektir. 18 yaşın altında geçen hizmetlerde 01.04.1981 tarihinden sonrası için sigortalılık süresinin başlangıcı 18 yaşın tamamlandığı tarih olarak kabul edilirken; emekliliğe esas yaşın ve PÖGS’nın tespiti sigortalının menfaatine olacak şekilde 18 yaştan önce ilk defa çalışmaya başlanılan tarihe göre belirlenmektedir.

\r\n\r\n 

\r\n